Kolesterol nedir, zararları nelerdir?

Kanda yüksek ölçüde olan kolesterol yıllar içinde damarların duvarlarında birikir. Bu birikim damarlarda daralma, tıkanmaya yol açar (ateroskleroz). Kolesterol hangi damarda birikirse o damarla ilgili sorunlar ve sağlık sorunları ortaya çıkar.

Kalbi besleyen damarlarda (koroner arter) kolesterol birikimi, bu damarlarda tıkanma ve daralma sonucu göğüs ağrısı, kalp krizi ve kalp yetmezliği gibi durumlara sebebiyet olabilir.

Görülme sıklığı:
Ölümlerin yaklaşık %34′ü kalp damar hastalıkları nedeniyle oluşmaktadır ve Türkiye’de 2 milyon kalp hastası bulunmaktadır.

Oluşumuna sebebiyet olan faktörler:

Serum kolesterolünün yükselmesi: Serum kolesterolünün yükselmesi aterosklerozisin en önemli nedenidir. Ancak tek faktör değildir. Beslenme ile düzeltilebilir bir durum olmasından dolayı da önemlidir.

– Hipertansiyon
– Sigara
– Yağ metabolizması bozukluğu
– Diabetes mellitus
– Fiziksel aktivite azlığı
– İleri yaş
– Ailede kalp hastası olması
– Mükemmeliyetçi, saplantılı, hırslı kişilik, stres
– Östrojen hormonu eksikliği

Kalp ve damar hastalıklarında dikkat edilecek hususlar (korunma yolları):

İdeal kilonuza inin, kilonuz normalse kilo almamaya özen gösterin: Kanınızdaki kolesterolün ve tiplerinin seviyesini bilin: Kolesterol insan ve hayvan hücrelerinde olan yağımsı bir maddedir. Vücut tarafından üretildiği gibi çeşitli besinlerle de bünyemize alınır. Kötü huylu kolesterol olarak tanımlanan LDL damar sertliğine sebebiyet olur. HDL ise iyi huylu kolesterol olarak bilinir ve atar damarların tıkanmasını önler.

Kan lipidleri normal değerleri:

– Kolesterol 140-240 mg/dl
– Trigliserid < 160 mg/dl
– Fosfolipid 150-380 mg/dl
– Total lipid 400-900 mg/dl

Dikkat edilmesi gerekenler:

– Öğün atlamayın. Öğün aralarında bir şey tüketmek isterseniz meyve iyi bir seçimdir, tatlılardan kaçının. Light ürünleri tercih edin.
– Yemeklerde tabağınızı tam doldurmayın, yavaş yiyin.
– Bitkisel besinleri, haşlanmış, ızgara yemekleri tercih edin, kızartmalardan kaçının.
– Kırmızı et yerine ak et tüketin. Tavuğun derisini çıkartın ve etin üzerindeki yağları ayırın. Yemeklerinizi buharda ve yanmaz tavada pişirin.
– Hazır gıdalardan ve hayvansal gıdalardan mümkün olduğunca uzak durun. Alışveriş yaparken hazır gıdaların etiketlerini okuyarak, yağ miktarlarına göre alın.
– Doymuş yağ oranı yüksek olan yemekler yerine nişastalı ve lifli besinler tercih edin. Lifli gıdalar tümör oluşumunu önler.
– Sakatatlardan uzak durun (karaciğer, dalak vb.)
– Yumurta ve yumurtalı besin alımını azaltın.
– Tam pirinç, kuru fasulye gibi kompleks karbonhidrat yiyin.
– Süt ve ürünlerinin yağsız olmasına dikkat edin. Krema ve tere yağ yemeyin.
– Yağsız peynir kullanın. Bunun açısından Ülker Mavi-Yeşil Beyaz Peyniri yiyebilirsiniz.
– Sigarayı azaltın ve bırakın.
– Eğer tansiyonunuz da yüksekse tuzun azaltılması gibi beslenme değişiklikleri yapın.
– Düzenli egzersiz yapın. Bu iyi huylu kolesterol olan HDL-kolesterolü yükseltip, LDL-kolesterolü düşürecektir.
– Katı yağlar hayvansal besinlerde doğkırmızı olarak bulunduğundan yemeklere mümkün olduğunca az eklenmeli, etli yemeklere az yağ konmalı ve kahvaltı içinde yağ yeme alışkanlığından vazgeçilmelidir.

]]>