Çocuklarda sıkça karşılaşılan tikler

Uzmanlar; en fazla 6-7 yaş aralığında görülen tiklerin, çocuklarda benlik saygısında, aile yaşantısında, çocuğun sosyalleşmesinde ve okuldaki başarısında problemler yaşamasına sebebiyet olabildiği konusunda aileleri uyarıyor.

Çocuklarda başlayan göz kırpma, burun çekme, boğazını temizleme gibi garip hareket ve ses çıkarmalar, yineleyici istem dışı, amaca yönelik olmayan, lakin baskılanabilen hareketler tik olarak adlandırılıyor.

Tiklerin sıklıkla çocuk ve ergen yaş dönemlerinde başladığını belirten Memorial Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayten Erdoğan, çocuk ve ergenlerde görülen tiklerle ilgili şu bilgileri verdi:

“Çoğu tikler, aralıkları kısa olan devreler şeklindedir. Göz kırpma, burun kıvırma, dudak oynatma, omuz silkme, kaşları kaldırma gibi normal davranışı taklit edebilirler. Tek tek ya da ardı sıra nöbetler şeklinde olabilirler.

Bir çocukta birden fazla tik görülebilir, biri bitip diğeri başlayabilir. Yoğunluk ve şiddetleri çocuğa göre veya günde değişkendir. Bazı zamanlar tamamen kaybolup, bazen de normalin üstünde biçimde ortaya çıkabilir.

Çocuklar tiklerini geçici bir süre istemli olarak engelleyebilir. Bu yüzden başkalarının yanında görülmeyebilir. Uykuda kaybolur, stresle artarlar. En fazla 6-7 yaş arasında görülür. Bazı çocuklarda hiçbir soruna yol açmazken, bazı çocuk ve gençlerde benlik saygısında, aile yaşantısında, sosyalleşmesinde, okul ya da iş başarısında güçlüklere sebebiyet olabilir.

Tikler değişkenlik gösterir

Tikler, göz kırpma, baş sallama, omuz silkme, surat buruşturma ve öksürme gibi basit davranışlardan karmaşık yüz hareketleri, ayağını yere vurma, koklama, kendine çeki düzen vermeye çalışır biçimde kol ve baş hareketleri, başka birinin davranışlarını aynı biçimde taklit etme gibi daha karmaşık, amaçlıymış gibi görünen davranışlara dek değişkenlik göstererek birçok şekillerde ortaya çıkabilir. Şiddetli durumlarda bu hareketler vurma-kırma biçiminde kendini yaralayıcı davranışlar şeklinde olabilir.

Ses çıkarma şeklindeki tikler diğer vücut hareketleri ile ilgili tiklerle birlikte görülürse, Tourette sendromu adı verilen özel bir durumdan bahsedilir. Ses çıkarma şeklindeki tikler; boğaz temizleme şeklinde ses çıkarmadan, konu dışı belirli sözcükleri ya da deyişleri yineleme, küfür etme ve duyduğu son sesi ya da kelimeyi yinelemesi şeklinde görülebilir.

Tikler geçici ya da kalıcı olabilir. Geçici olarak niteleyebileceğimiz tikler, çeşitli beden bölgelerinde ortaya çıkan ve bir yıldan kısa bir sürede kaybolan tiklerdir. Bu tik bozuklukları çocuklar arasında oldukça yaygındır.

Sağlıklı çocukların yüzde 12- 14′ünde görülmektedir. Bu tikler 3- 10 yaşları arasındadır. Eğer bir çocukta bu davranışlar bir yıldan fazla sürerse, buna uzun süren tik bozukluğu ismi verilmektedir.”

]]>