Bebeklerde sarılık veya yenidoğan sarılığı nedir?

Uzmanlar, yenidoğan bebeklerin birçoğunun ikinci veya üçüncü günde sarılaşmaya başladığını belirtiyor. Genellikle normal bir durum olan yenidoğan sarılığı doğumun ikinci haftasında sona erer ve bebeğin rengi normale döner.

Kafadan başlayan ve ayak parmaklarına kadar yayılan yenidoğan bebeklerdeki sararma kandaki biluribin maddesinden kaynaklanır ve gözlerin ak kısımlarını bile tutabilir. Oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin normal yıkım ürünlerinin sonuncusu olan biluribin genelde kan dolaşımından uzaklaştırılır, karaciğerde işlemden geçirildikten sonra böbrekler kanalı ile atılır. Ancak yenidoğanlar olgunlaşmamış karaciğerlerinin kaldıracağından yüksek ölçüde biluribin üretirler. Sonuç olarak biluribin kanda birikir ve normal veya fizyolojik dediğimiz sarılığı oluşturur.

Fizyolojik sarılıkta sararma bebeğin yaşamının ikinci veya üçüncü gününde başlayıp ve bebek bir haftalık veya on günlük olduğunda azalır. Böbrekleri daha az olgunlaşmış olan premature bebeklerde sararma daha da geç başlar (genelde 3-4 günde) ve daha uzun sürer.

Bebeğin kontrol altında tutulması gerekebilir

Fizyolojik sarılık daha sık oğlan bebeklerde, doğumdan sonra çok kilo kaybeden bebeklerde, anneleri diyabetik olanlarda veya yapay sancı ile doğrulan bebeklerde görülür. Bazen doktor fizyolojik sarılığı olan bebeği gözlem ve tedavi amacı ile bir süre hastanede tutmak isteyebilir. Çoğu zaman, biluribin düzeyleri gittikçe azalır ve bebek problemsiz evine döner.

Patolojik sarılık yani ciddi bir hastalığı ifade eden sarılık nadir görülür. Fizyolojik sarılıktan daha geç yada doğuşta görülür ve kan biluribin düzeyleri çok yüksek seyreder.

Doğumda ya da ilk günlerde görüldüğünde kan gurubu uyuşmazlığından (anne ve bebeğin Rh faktörleri farklı) kaynaklanan hemolitik hastalığı gösterir. Daha sonra (genelde doğumdan sonraki iki hafta içinde) görülen sarılık karaciğerin çalışmasındaki bozukluktan kaynaklanır.

Patolojik sarılık genelde kalıtsal olan kan veya karaciğer hastalığı gibi nedenlerle ve intrauterin (rahimiçi) ve yenidoğan enfeksiyonları ile oluşabilir.

Kernikterus hastalığı ölüme yol açabilir

Anormal derecede yüksek biluribin düzeylerini normale getirmek açısından uygulanacak tedavi bu maddenin beyinde birikerek kernikterus adlı bozukluğun önlenmesini sağlar. Kernikterus ciddi bir hastalıktır ve beyin hasarı, hatta ölüme yol açabilir.

Hafif fizyolojik sarılık genelde tedaviye ihtiyaç duymaz. Daha ağır olgular UV ışığının kullanıldığı fototerapiyle etkili bir biçimde iyileştirilir.

Yenidoğan sarılığı tedavisi

Tedavi sırasında gözleri ışından zarar görmemesi açısından kapatılır ve vücutları çıplaktır. Ayrıca fazlaca sıvı kaybettikleri açısından bebeğe dışardan sıvı verilir.

Patolojik sarılığın tedavisi nedenine göre yapılır fakat bunda da fototerapi, kan transfüzyonu ve ameliyattan faydalanılabilir. Ayrıca biluribin (sarılığa sebebiyet olan ve kanda biriken madde) üretimini engelleyen ilaçta tedavide kullanılabilir.

Daha büyük çocuklarda sarılık kansızlık, karaciğer enfeksiyonu veya karaciğerin gerekli çalışmadığını gösterir ve mümkün olduğu kadar çabuk doktora başvurmalıdır.

]]>