Bebek bakımıyla alakalı genel bilgiler

Sevgili anne ve baba adayları, bebeğinizin olmasıyla birlikte yepyeni ve harika bir yaşam sizleri bekliyor. Bu güzel hayatın yanında bazı ufak sorunlarlada karşılaşacaksınız. Bu durumların keyfinizi bozmaması açısından çocuğunuzun bakımını erkenden öğrenmekte fayda var. 

YENİDOĞAN ÖZELLİKLERİ

Cilt Özelliği
Doğumdan sonra deri normal renginden daha mor görülebilir.
Elleri ayakları soğuk olabilir.
Nefes alışı düzgün değildir ve hızlıdır.
Cildi kırmızı,pürüzlü ve hassasdır.

Vücut Özelliği
Kafa bedene oranla daha büyüktür ve normal doğan bebeklerde şekli doğum kanalından geçtiği açısından bozuk olabilir.
Kafasında yumuşak kısımlar vardır.(bıngıldak)
Bacakları içe doğru kıvrıktır,normaldir.
Çenesinde ve burun etrafında yağ kabarcıkları olabilir. (milia)
Sakral bölgede morluk olabilir(mongon lekesi)

Görme Ve İşitme Özellikleri
Bebeklerin çoğunda gözyaşı 2.ayda başlar.Doğar doğmaz duyuları algılmaya başlarlar.

Genital Özellikler
Anneden geçen hormonların etkisiyle kız ve erkek bebeklerin gögüslerinde şişme ve süt gelme olabilir.Gögüslere masaj yapmayın, sıkmayın
Kız bebeklerin genital organları,vajinayı örten dudakları şiştir.Ayrıca akıntı ve kanama gelebilir.
Erkek bebeklerin yumurtalıklarının örten deri şiş görülebilir.6-12 ayda geçer.
Erkek bebeklerin %4 ünün testisleri henüz inmemiştir.

Yenidoğan Davranışları
Yenidoğan bebeklerde;çene titremesi,alt dudağın içe dönmesi,hıçkırık,düzensiz solunum, öksürme,hapşırma,esneme,sesli uyuma,irkilme,ağlarken el ve kollarının titremesi,ağlarken ve üşürse morarma gibi davranışlarla karşılaşabilirsiniz.

Ağlama Nedenleri
Bebekler kendilerini ağlayarak ifade ederler. Ağlamaları oldukça doğkırmızı ve olmasını beklediğimiz bir davranıştır.. Bebekler daima acıktıklarında ,altları kirliyken yada gazları olduğunda ağlarlar.

Bunların dışında bütün bu sorunları ortadan kaldırdığınız halde nedensiz gibi gelen ağlamaları olabilir. Bebeklerin fiziksel ihtiyaçları dışında ,manevi tatminede ihtiyaçları vardır. Bunu karşılamak açısından anne kucağında,şefkat,sevgi ve o sıcaklığı hissederek birlikte kendini güvende hissetmesini sağlamak gerekir.

Yatış Pozisyonları
Bebek yatağı bebek içine gömülmeyecek kadar sert olmalı ve yastık kullanılmamalıdır.Bebeğinizi beslenme sonrası sırtını yastıkla destekleyerek sağ yan tarafına yatırmanız gerekir. Bebeğiniz yoruldukça sağ-sol yan olarak pozisyonunu değiştirebilirsiniz.

Kilo Kaybı
Bebeğiniz in ilk bir haftasında ,doğum kilosunun %10 ‘ nu aşmayacak tartı kaybetmesi normaldir. Bundan sonra tartı almaya başlamalıdır. Doktor kontrollerinde bunun takibi yapılacaktır.

İlk Çiş-Kaka
İlk kakası siyahımsı koyu yeşil ve yapışkandır buna mekonyum denir.2-3 gün sonra anne sütü aldıkça kaka sulu,hardal sarısı rengine dönüşür. Anne sütü alan bebekler her emzirme sonrasında kaka yapabilirler.Bebeklerin günde 7-8 kere idrar ve kaka yapmaları kilo alımlarıda iyi ise anne sütünün yaradığının göstergesidir.

Yenidoğan Sarılığı
Yenidoğan bebeklerin %60 ‘ da 2.-3. günlerinde ciltlerinde sarılık görülür Fizyolojik sarılık olarak tanımladığımız bu durum tamamen zararsızdır. Ancak sarılığı sebebiyet olan bilirubin maddesi kan uyuşmazlığı gibi bazı durumlarda tehlikeli düzeylere yükselebilir ve tedavi gerekebilir .Sarlığın fizyolojik olup olmadığını aile cilt renginden tahmin edemez bu yüzden mutlaka doktor kontrolü gerekir.

Bebeğinizin Beslenmesi

• Emzirmeye başlamadan önce mutlaka ellerinizi yıkamalıdır.

Emzirme Tekniği

• Bebeğinizi emzireceğini ortamın sakin ,sessiz ,huzurlu bir ortam olmasına özen gösterin

• Oturacağınız koltuğu kolay edeceğiniz bir biçimde yastıklarla destekleyerek, ayaklarınız yere değecek biçimde yerleşin

• Bebeğinizi kucağınıza, yüzü size dönük olacak biçimde yani göğsünüze paralel yerleştirin. Bu pozisyon bebeğinizle göz teması kurmanızı ve duygusal bir bağ oluşmasını kolaylaştıracaktır.Bebeğin size tam yan dönmesini sağlayın(Anne ile bebeğin karnı birbirine dokunmalıdır.)

• Emzirme esnasında göğsünüzün yalnızca ucu değil kahverengi halka da (areola) ağzına iyice yerleştirilmelidir. Bu işlemin doğru biçimde yapılması hem sütün gelmesini hızlandırır,hem de göğsünüzde çatlak oluşmasını önler. Göğsünüzü bebeğinizin ağzına yerleştirirken dört parmağınız alttan çeneyi desteklemeli baş parmağınızla da hafifçe göğsünüze bastırarak burnunun aleni kalmasını dolayısıyla kolay nefes almasını sağlamalısınız.

• Emzirme sırasında ve sonrası mutlaka gazını çıkartın .Omzunuza yüzü size dönük olacak biçimde yerleştirin ,sırtına yapacağınız masaj yardımıyla ,lakin hava yuttuysa rahatlıkla gazını çıkartacaktır Masaj,sakin vuruşlarla birkaç dakika yapılması gerekli olacaktır.

MEME Hijyeni

Meme ucunun temizliği açısından günlük duş almanız gerekli,duş alamıyorsanız günde bir defa kaynamış ılık suyla silebilirsiniz.Ve her emzirme sonrası anne sütünü kahverengi bölgeye sürerek göğüs pedi ile kapatmak meme hijyeninizi sağlamak açısından gerekli olacaktır.

ANNE SÜTÜ NASIL ARTIRILIR

• İlk aylarda emmesi çok düzenli olmayacak her istediğinde, istediği sıklık ve sürede emmesi sütünüzün kısa sürede ve bol gelmesini sağlayacaktır

• Sadece anne sütü aldığı sürece su verilmesine gerek yok, katı besinlere geçildiğinde su (kaynamış ılık) ihtiyacı olacaktır.

• Anne sütünü artırmak açısından anne kendi beslenmesinede dikkat etmeli günde en az 2-3lt su içmelidir.

Emzirmenin Devamı

• Bebeğiniz her iki göğsünüzü de emmişse, bir sonraki emzirmede son emzirdiğiniz göğsünüzden başlamalısınız. Her iki göğsünüzü de emzirdiyseniz emzirmeye en dolgun hissettiğiniz göğüsten başlamalısınız.

Göğüs Problemleri

Bebek sizi emdikten sonra göğüslerinizde hala dolgunluk hissediyorsanız sertlik, kızarıklık ve sıcaklık hissi varsa mutlaka göğüslerinizin boşaltılması gerekmektedir.Göğüslerinizi süt çekme pompalarıyla veya elle sağabilirsiniz. Bu işlemi kolaylaştırmak açısından süt çekmeye başlamadan önce ılık uygulama ve masaj yapabilirsiniz.

ANNE SÜTÜNÜN SAĞILMASI VE SAKLANMASI

Göğüsden elle veya makine ile çektiğiniz sütü steril bir kap ile 8 saat oda ısısında,24 saat buzdolabında,6 ay derin dondurucuda steril saklayabilirsiniz.

Kullanılmak üzere saklanan sütü, bebeğin alabileceği ölçüde benvari usulü ile sıcak su dolu bir kaba oturtarak ısıtabilirsiniz. Isıtılmış fakat kullanılmamış süt besin değerini kaybettiği açısından tekrar kullanılmamalıdır.

CiLT BAKIMI

Göbek Bakımı
Göbek bakımı günde en az 3 defa yapılmalıdır. Göbek kordonu idrar ya da kaka ile kirlendiğinde daha sık bakım yapılabilir. Göbek bakımı, kordonunun her tarafını göbeğin dip yuvarlak kısmından göbek kordonunun ucundaki mandala doğru %70 ‘lik alkol damlatarak yapılmalı,alkolün cilde temas etmemesi açısından steril kare gaz kullanılmalıdır.Daha sonra göbek kordonu steril kare gazla kurulayıp, bebek bezinin dışında kalacak biçimde bırakılır. Göbek düşene kadar banyo yaptırılmamalıdır.Silme tarzında banyo yaptırılabilir.Göbek kordonu düşene kadar etrafı kuru tutulmalıdır.

Göbek kordonu 10-15 günde düşecektir,göbek düştükten sonrada iki gün daha %70’lik alkol ile bakım yapılmaya devam edilir.

Göbekte akıntı,kızarıklık,kötü koku,ateş ve kanama gibi durumlarla karşılaşılır ise doktorunuzla görüşmeniz gerekir.

Banyosu
Göbek düşene kadar banyo yaptırılmamalıdır.Silme tarzında banyo yaptırılabilir. Banyosunu ,göbeği düştükten iki gün sonra yaptırabilirsiniz. Suyun sıcaklığının 36.5-37 derece,oda sıcaklığının 22-26 derece olması uygun olur. Banyo öncesi mutlaka hazırlığınızı yaptıktan sonra banyo işlemine başlayın çünkü bebekler çıplakken kendilerini güvende hissetmezler ve çok huzursuz olurlar.

Bebek Giydirilmesi
Kıyafetlerini seçerken;pamuklu,yumuşak,az dikişli olmasına özen gösterin. İlk aylarda ,iç giyim açısından body, dış giyim açısından tulum tercih edilmelidir. Giysiler bebeğin hareketlerini kısıtlamayacak bollukta olmalıdır.Bebekler baş,el ve ayaklarından çok çabuk üşeyeceklerinden şapka, eldiven ve çorap mutlaka giydirilmelidir.

Göz Bakımı
Bebeğinizin gözünde akıntı,çapak oluşmuşsa,steril gazlı bezi kaynamış ılık suda ıslatıp,gözümü içten dışa(burundan-kulağa doğru) doğru tek bir hareketle fazla bastırmadan silebilirsiniz. İşlemin tekrarlanması gerekirse taze bir gazlı bez kullanılmalıdır. Gözde kızarıklık,aşırı çapaklanma ve şişlik varsa doktorunuzla görüşmeniz gerekmektedir.

Kulak Bakımı
Kulaklar çok hassas olduğu açısından asla diplerine kadar temizlemeye çalışılmamalı , içine yabancı cisim sokulmamalıdır.
Sadece kulağın arkası ve dış kulak kepçesi silinmelidir.
Pamuklu çubuklar kesinlikle kullanılmamalıdır.

Burun Bakımı
Serum fizyolojik damlatılarak ucu kıvrılmış peçeteyle dıştan ve ucundan temizlenir.

Ağız Bakımı
Anne gögüs hijyenine dikkat etmelidir. Dil ve ağız mukozası normal görünümde ise ağız bakımına ihtiyaç yoktur.
Ağız bakımı yapılacak ise kare gaz kaynamış ılımış suyla ıslatılarak ağız içi tek seferde alınmalıdır.

Deri Bakımı
Yenidoğanda deri çok ince olduğundan kolayca zedelenebilir.
Derinin kirli kalması nedeniyle pişikler ve deri enfeksiyonları çabuk gelişir.
Çok sıcak ortamda kalan veya çok kalın giydirilen bebekler isilik olurlar.
Yenidoğanda deri bütünlüğünü korumak açısından derinin temiz tutulması önemlidir.

Kaynamış ılımış su pamuk veya kare gazlar kullanılarak baş,boyun,,gövde,ekstremite ve kıvrım yerleri silinir ve iyice kurulanır.
Vücudu özellikle kıvrım yerleri bebe yağı ile yağlanır.
İç çamaşırları hergün değiştirilir.

Genital Bölge Bakımı
Alt değişikliği enaz 2 ay kaynamış ılımış suya batırılmış pamuklarla yapılır.
Kızlarda temizlik önden arkaya doğru uygulanmalıdır.
Alt temizliğinin pHı düşük sabunlarla yapılması pişik oluşumunu önler.

Gaz Çıkartma
Her emme sonrası gaz çıkartılarak sağ yan tarafa yatırılmalıdır.

Not: Bebeğinizle ilgili yapacağınız her işlem öncesi ve sonrası mutlaka ellerinizi yıkayın.

]]>