Akraba evliliğinin zararları

Türkiye’de insanların %20 si akraba evliliklerinden dolayı özürlü çocuk doğuruyor. Akraba evlilikleri yüzünden özürlü çocuk doğma riski iki katına çıkmaktadır, ayrıca akraba evlilikleri özürlü çocuklar harici kalıcı hastalık taşıyan bebekler dünyaya gelmesinede sebebiyet olmaktadır. 

Türkiye’de evliliklerin yüzde 20´sini oluşturan akraba evliliklerinde özürlü çocuk doğma riski iki katına çıkıyor. Bu yüzden akraba evliliği yapmayı planlayan çiftlere evlenmeden önce mutlaka genetik danışmanlık almaları öneriliyor.

Toplumda yüzde 2 – 4 olan özürlü çocuk oranının, akraba evliliği yapanlarda yüzde 4 – 8’ lere çıktığını belirtiyor. Akraba evliliği yapacak çiftlerin, evlilik öncesi veya gebelik öncesinde genetik danışma almalarının büyük önem taşıdığına dikkat çekiliyor. Danışmanlık açısından başvuran kişilere öncelikli olarak detaylı olarak bir soy ağacı çıkarılıyor. Soy ağacında ailede herhangi bir anomali, zeka kusuru, düşükler ve ölü doğumlar tespit edilmişse risk daha da artıyor.

Akraba evliliklerinde insanın kalıtsal maddesinde taşıdığı bir çift genden her ikisinin de bozuk olması durumunda ortaya çıkan baskın olmayan hastalıkların oluşma riski artıyor.

Bu baskın olmayan genlerden yalnızca birinde hata varsa hastalık belirtileri ortaya çıkmadığını, o kişilerin kendileri sağlıklı olmalarına rağmen hastalığın taşıyıcısı olduklarına işaret ediliyor.

Bunu nesilden nesile aktarabilirler. Çocukta bu baskın olmayan hastalığın ortaya çıkabilmesi açısından hem annenin hem de babanın aynı bozuk geni taşımaları gerekir. Dolayısıyla akraba evliliklerinde anne ve baba adayı aynı atadan geldiği açısından aynı bozuk geni taşıma olasılıkları topluma göre daha yüksek, çocuklarda da bu baskın olmayan hastalığın ortaya çıkma olasılığı daha fazladır. Eğer ailede böyle baskın olmayan hastalık taşıyan bir çocuk doğmuşsa sonraki her gebelik açısından çocuğun hasta olma riski yüzde 25’tir.

Akraba evliliği sonucu ortaya çıkabilecek hastalıkların hepsinin çocuk doğmadan önce anne karnındayken taranması teknik olarak dünyanın hiçbir yerinde mümkün değil. Ancak ailede tanısı bilinen bir hastalık varsa veya çiftin hasta çocukları varsa anne karnındaki bebek bu hastalık açısından incelenebiliyor.

Akraba evliliği yapmış olan çiftlere Türkiye de sık görülen Akdeniz anemisi açısından taşıyıcılık testi yaptırmalarını, gebelik varsa ultrasonografik inceleme ile takibi öneriliyor. Çocuk doğduktan sonra ise gelişimsel olarak takibini, çocuk adetsını sınırlı tutmalarını ve ikinci çocuk açısından en az 3-4 yıl beklemeleri öneri ediliyor.

]]>