Adet düzensizliğinin nedenleri

Hastaların en çok sorduğu, “Benim adetlerim sebebiyet düzensiz?” sorusudur. Bu sorunun altında, aslında düzenli sayı görseler de psikolojik olarak şartlandıkları açısından her ay aynı günlerde sayı görmeyi beklemekten kaynaklanan bir eğilim vardır.

Adet kanamaları, ergenlikle birlikte başlayan ve menopoz yıllarına kadar her ay devam yapan düzenli kanamalardır. Normali bunun 26-32 günde bir olanı ve 3-5 gün sürenidir. Günde 2-4 ped arası kanama olması da doğaldır.

Acıbadem Bakırköy Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü Sorumlusu Prof. Dr. Cihat Ünlü, ortalama 28 gün olan sayı döngüsünün 26-32 günde bir olmasının da normal kabul edileceğini, bundan farklı sürelerin sayı düzensizliği olarak nitelendirilebileceğini söyledi.

Prof. Dr. Cihat Ünlü, kadınların sayı düzensizlikleri hakkında sık sordukları soruları yanıtladı:

Kadınlarda ne tür sayı düzensizlikleri oluyor?

– Sık sayı görme (15-20 günde bir)

– Seyrek sayı görme, 35 günden uzun (2-3 ayda bir)

– Adet dışı dönemlerde kanamalar olur

– Fazla ölçüde sayı görebilir, süresi uzayabilir, miktarı fazlaca olabilir, 8-10 gün devam edebilir, günde 6-12 ped kullanılabilir

– Adet miktarının çok az olması, bu da her zaman patolojik değildir. Doğum kontrol hapı ve benzeri ilaç kullanan kadınların sayı miktarı azalır, bazı özel hormonlu spirallerde de sayı miktarı azalabilir. Bunun dışındaki dönemlerde sayı miktarının azalması nadiren olur.

– Adet düzesizliklerinin en ileri boyutu “amenore”de hiç sayı görememe söz konusudur. Eğer bir genç kız 15-16 yaşına gelmiş ve hala sayı görememişse, mutlak suretle sebepleri araştırılmalıdır.

– “Fizyolojik amenore”ler var. Gebelik döneminde kadın sayı görmüyor, ergenlik öncesi ve menopoz, emzirme döneminde görülmüyor.

Bir kadın sebebiyet sayı görür?

Adet görmenin temelinde yatan sebep şudur:

Rahim her ay yumurtlama olayını takiben gelecek bir bebeğe hazırlanıyor, rahim duvarları kalınlaşıyor, gelebilecek bir embriyonun yuvalanması açısından adeta kadife bir yatak hazırlıyor. Bu hormonların etkisiyle oluyor.

Yumurtlama döneminde cinsel ilişki olmadıysa ya da korunuyorsa gebelik oluşmayınca kalınlaşan, bebeğin yuvalanması açısından hazırlanan bu rahim içi tabakası (endometrium) kanamayla dökülüp dışarı atılıyor. Bunun ardından tabaka yeniden kalınlaşıyor. Yeniden bebek açısından hazırlanıyor. Bu süreç menopoza kadar her ay tekrarlıyor. Düzenli sayı görmesi sağlanmış oluyor.

Neden adetleri düzensiz olabilir?

Bir kadında bütün hormonal sistemi işleten mekanizma beyinden başlıyor. Yumurtalık hormonları üretiliyor, rahim duvarları kalınlaşıyor. Beyindeki bu sistemi başlatan mekanizma üzerinde her türlü faktör, stres, ruhsal sorunlar, mevsim değişiklikleri, uzun uçak yolculukları, sizi etkileyebilecek her türlü olay sayı düzenini değiştirebilir.

Hormonlardaki sorunlar, yumurtlama olayının olmaması, yumurtlamadaki sorunlar, polikistik over hastalığı, yumurtalıklarda minik kistler sayı düzensizliklerine yol açabiliyor. Bunların dışında en önemli sebep bu hormonal faktörleri dışladıktan sonra araştıracağımız organik sorunlardır. Rahimdeki myomlar rahim iç tabakasında yerleştiyse sayı düzensizliğine sebebiyet oluyor. Diğer myomlar da sayı düzensizliğine yol açıyor. Kistleri de unutmamak gerekiyor.

Tedavide neler yapılıyor?

Önce sebebi bulmak amacıyla kadını çok detaylı jinekolojik muayeneden geçiriyoruz. Genç kızlarda ultrason yapıyoruz. Rahimdeki myomları, yumurtalık kistlerini, organik sorunları dışladıktan sonra hormonlarına bakıyoruz, vajinal smear, ultrason yapıyoruz. Tümör değerlerine bakıyoruz, hormonal faktör söz konusu ise düzeltici tedaviler verebiliyoruz. Kistleri eriten tedaviler de uyguluyoruz. Laparoskopi ile bunları çıkartıyoruz, myomları alıyoruz. Rahim iç boşluğunda yerleşen myomların mutlak suretle çıkarılması gerekiyor. İlaç tedavisi ile bunları düzeltmek mümkün durumda değil.

Histeroskopi denilen ileri teknoloji ile hiç karnı açmadan bu tür myomları çıkarıp sayı kanamalarını düzenli hale getirebiliyoruz. Her kadına tavsiyem, ergenlik çağından itibaren sayı takvimini düzenli olarak tutmalarıdır. Her kadının yılda bir veya iki kere sayı düzensizlikleri olabilir. Bunlardan paniğe kapılmasınlar. Bu düzensizlikler birkaç ay boyunca tekrarlayıp artıyorsa mutlak suretle hekime başvurmak gerekiyor. Kistler, myomlar daha çok küçük aşamadayken basit tedaviler ile önlenmelidir. Çok nadiren kanamalar rahmin alınmasını gerektirecek boyutta olabilir. Daha basit yöntemlerle bunu çözebiliyoruz. 51 yaşında ve rahminin içi myom dolu olan bir kadını sağlığına kavuşturabilmek açısından rahmini alabiliriz lakin 28 ki yaşında bir kadına bunu öneremeyiz.

Sancılı sayı günlük yaşamı olumsuz etkiliyor

Sancılı sayı görmek kişinin gerek sosyal gerekse iş hayatını olumsuz etkileyebiliyor. Kişi ağrıları düşünmekten günlük hayatına odaklanmakta zorluklar yaşayabiliyor. Prof. Dr. Cihat Ünlü, bu sancıların aslında fizyolojik olduğunu ve oluşan sayı kanının rahmin açılarak dışarı atılması gerektiğini, rahmin kasılması sonucunda da az veya çok ağrı oluştuğunu söylüyor. Sancılı adetin çok ciddi bir sağlık sorunu olduğuna değinen Prof. Dr. Cihat Ünlü, şunları söyledi:

“Bu da çok ciddi bir sağlık sorunu. İncelemelerle birlikte tüm muayeneleri yapıyoruz. Kistler, myomlar, endometriozis dediğimiz çikolata kistleri buna sebebiyet oluyor. Bu kistlerin teşhis edilir edilmez çıkartılması önemli bir faktör. İlaç tedavisini mutlak suretle kullanıyoruz. İlaç tedavileri öncelikle bu kistlere yönelik olarak verilebilir. İlaçla önlenebilecek kistleri ortadan kaldırıyoruz. Ağrıya yönelik tedaviler veriyoruz, çok çeşitli ağrı kesiciler kullanıyoruz. Hasta henüz ağrı başlarken ilacı alırsa daha etkili oluyor. Ağrı kesici tedavisinde en önemli kriter bu. Doğum kontrol hapları da yumurtlamayı baskılayarak sayı dönemi sancılarını ortadan kaldırabiliyor. Etkili olabilmesi açısından bu hapların belirli dönemlerde kullanılması gerekiyor.”

]]>