Diyabet (şeker hastalığı) nedir?

Diyabet, insülin eksikliğine veya yokluğuna bağlı olarak kan şeker seviyesinin beklenenin üstünde seyretmesiyle ortaya çıkar.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre; bir gecelik açlıktan sonra kan şekerinin 126mg/dl olması tanı açısından yeterlidir.

Diyabet, görülme zamanları ve nedenlerine göre, genç tip diyabet (Tip 1) ve erişkin tip diyabet (Tip 2) olmak üzere ikiye ayrılır.

Tip 1 diyabet, genelde 30 yaş altında saptanan çok ağır bir tablo ile başlar. Direkt kalıtım söz konusu değildir. Hastalar zayıf ve bitkindir.

Tip 2 diyabet ise en sık 50-75 yaş arası ortaya çıkar. Kalıtımla yakın ilgilidir. Hastaların çoğu şişmandır ve obezite ile tip 2 diyabet arasında sıkı bir ilişki vardır.

Diyabette görülen şikayetler aşağıdaki biçimde listelenebilir.

Kan şekerinin artmasına bağlı erken dönem bulgular

– Sık idrara çıkma
– Çok gıda almaya rağmen zayıflama
– Görme bozukluğu
– Uyku hali
– Mide bulantısı
– Tekrarlayan mantar ve bakteri enfeksiyonları
– İnatçı vajinal kaşıntı (Kandida sonucu)
– Geç bulgular, birkaç yıl içinde şeker düzeyi kontrol edilemeyen hastalarda gözlenir. Aterosklerozun artması sonucu koroner damar hastalıkları ve uzun süren yürüyüşlerden sonra topallama ve bacaklarda güçsüzlük vardır…

Görme bozuklukları (Retinopati)

Çeşitli derecede görme kayıpları oluşur. Hasta, kendisi fark ederek göz uzmanına başvurur veya rutin bir muayene sırasında ortaya çıkabilir.

Böbrek bozuklukları (Nefropati)

Özellikle genç tip diyabetlilerin 3′te 1′inde böbrek rahatsızlıklarına rastlanır. Bu hastalarda hipertansiyonun da birlikte görülmesi, böbrek yetmezliği riskini artırır.

Sinirsel bozukluklar (Polinöropati)

Deri hissi ile ilgili bozukluklardır. Uzuvların uç kısımlarında (el, ayak, vs.) ve simetriktirler. His kaybı söz konusudur (His kaybı ile, bir pamuk parçasıyla deriye dokunulduğunda o bölgede pamuğun hissedilmemesi veya az hissedilmesi kastedilmektedir). Diğer şikâyetler arasında, uyuşukluk, karıncalanma ve his duyusunda azalma görülmektedir. Daha az sıklıkla, derin ağrılar veya his duyusunda artışlar da görülebilir.

Ayak ülserleri ve eklem problemleri

Ayak ülserleri his bozukluğu nedeniyle gelişirler ve tedaviye çok dirençlidirler. Bu sebeple diyabet hastalarının, ayaklarını ve özellikle göremedikleri ayak tabanlarını küçük bir ayna ile kontrol etmeleri gerekir. Ayakta mantar şüphesi uyandıran kaşıntı, ayak parmak aralarında beyazlaşma ve ayak tırnaklarında renk ve şekil bozukluğu durumlarında, tedaviye alınmaları zorunludur.

İnfeksiyonlar

Kronik hiperglisemi ve hiperglisemi atakları nedeniyle diyabetiklerde hücresel bağışıklık sistemi bozulduğundan, bakteri ve mantar infeksiyonu riski bu kişilerde artmıştır. Uzuvların uçlarında deri infeksiyolarına, ağız ve vajende pamukçuğa sık rastlanır.

Diyabetin tedavisi

– Şeker yüksekliği ve kilo azaltılarak şikayetler hafifletilir ve yaşam kalitesi artırılır.
– Risk faktörleri (hipertansiyon, kolesterol, sigara) azaltılarak komplikasyonların gelişimi önlenir.

Diyabetik komplikasyonların tedavisi

Şeker seviyesini düşürmek amacıyla Tip 1′de insülin tedavisine başlanır. Tip 2′de ise ağızdan alınan ilaçlar ile tedaviye başlanır. Yeterli yanıt alınamadığında tedaviye insülin enjeksiyonları eklenir. Medikal tedavilerin yanı sıra kiloya ve yaşa uygun sıkı diyetler ile düzenli egzersiz yapılmalıdır.

]]>